VERBİS Kaydı Yaptırılmazsa Ne Olur?

1. VERBİS (Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi) Nedir?

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 16. maddesi uyarınca; Kişisel Verilerin Korunması Kurulu (Kurul) gözetiminde kişisel veri işleyenler tarafından "Veri Sorumluları Sicili" tutulur. Sicile ilişkin işlemlerin gerçekleştirildiği sistem ise "VERBİS"tir.

VERBİS; kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin, kişisel veri işlemeye başlamadan önce kaydolmaları gereken ve işlemekte oldukları kişisel verilerle ilgili kategorik bazda bilgi girişi yapacakları bir kayıt sistemidir.

Kanunun 16. maddesinde öngörülen Sicile kayıt yükümlülüğünün asıl amacı, kişisel veri işleme süreçlerinin şeffaf ve ilgili kişilere hesap verebilir nitelikte yürütülmesi ile ilgili kişilerin kendi kişisel verileri üzerinde en üst düzeyde kontrol sağlamasıdır.

2. VERBİS'e Kimler Kayıt Yaptırmak Zorundadır?

Kanun’un 16’ncı maddesine göre, kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin kişisel veri işlemeye başlamadan önce Sicile kaydolmaları gerekmektedir. Bu kapsamda, Türkiye’de yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları, yurt dışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları ile kamu kurum ve kuruluşu veri sorumlularının Türkiye’de kişisel veri işlemeleri hâlinde genel kural olarak VERBİS’e kayıt olmaları gerekmektedir. Bununla birlikte Kanun’un 16’ncı maddesine göre Kurulca istisna getirilmiş olan veri sorumluları için VERBİS’e kayıt yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Kanun’un 16’ncı maddesinde, “işlenen kişisel verinin niteliği, sayısı, veri işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarılma durumu gibi Kurulca belirlenecek objektif kriterler göz önüne alınmak suretiyle Kurul tarafından, Veri Sorumluları Siciline kayıt zorunluluğuna istisna getirilebilir” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda Kurulca bazı veri sorumluları için Sicile kayıt yükümlülüğüne istisna getirilmiştir.

Faaliyetleri kapsamında, Türkiye sınırları içerisinde kişisel veri işleyen tüm gerçek kişi veri sorumluları genel kural olarak Sicile kayıt olmakla yükümlüdür. Buna göre, Kanun hükümleri veya Kurul kararlarıyla istisna tutulanlar hâriç olmak üzere tüm gerçek kişi veri sorumlularının Sicile kayıt olması gerekmektedir.

3. Veri Sorumluları Siciline Kayıt Yükümlülüğüne İlişkin İstisna Kriterinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 06/07/2023 Tarihli ve 2023/1154 Sayılı Kararı

• 19.07.2018 tarihli ve 2018/87 sayılı Kurul kararında yer alan “yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon Türk lirasından az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumlularından ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayanlar” ifadesindeki yıllık mali bilanço toplamı tutarının güncellenmesi suretiyle “yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon Türk lirasından az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumlularından ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayanlar” şeklinde değiştirilmesine, karar verilmiştir.

Bu Kurul kararı ile; özel nitelikli kişisel veri işlemiyor ise yıllık çalışan sayısı 50’den az ve mali bilançosu 100 milyon TL’nin altında olan şirketler VERBİS'e kayıt yaptırmaktan muaf tutulmuştur.

4. VERBİS'E Kayıt Yaptırmaktan Muaf Tutulan Veri Sorumluları

• Herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla yalnızca otomatik olmayan yollarla kişisel veri işleyenler,

• Noterlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren noterler,

• İlgili kanunlarına göre kurulmuş dernek, vakıf ve sendikalardan yalnızca ilgili mevzuat ve amaçlarına uygun, faaliyet alanlarıyla sınırlı ve sadece kendi çalışanlarına, üyelerine, mensuplarına ve bağışçılarına yönelik kişisel veri işleyenler,

• Siyasi Partiler Kanunu’na göre kurulmuş siyasi partiler,

• Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar,

• Gümrük müşavirleri,

• Arabulucular,

• Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler,

• Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL’den az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumlularından ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayanlar,

• Köy tüzel kişilikleri,

  VERBİS’e kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur.

5. Gerçek Veya Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin (Şirket) Sicile Kayıt Olmaması Halinde Uygulanan Para Cezaları

Kanun’un 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde “… Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler hakkında 20.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.” hükmü yer almakta olduğundan bu durumda anılan yaptırım uygulanacaktır.

6. VERBİS'E Kayıt Yaptırmak veya VERBİS'E Kayıt Yaptırmaktan Muaf Tutulmak Cezalardan Sorumlu Olmamak İçin Yeterli Değildir!

   
   

Sicile kayıt yükümlülüğünden istisna olma durumunun Kanun hükümlerinden de istisna olmak anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Kişisel veri işleyen her gerçek ve tüzel kişinin kanunda yer alan başkaca yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda da Kurul tarafından ilgili veri sorumlularına idari para cezaları kesilmektedir.

Kurulun son zamanlarda denetimleri sıkılaştırmış olması nedeniyle birçok işletmeye gerekli belgelerin bulunmaması nedeniyle cezalar kesilmiştir.

Örneğin;

• Aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 5.000 Türk lirasından 100.000 Türk lirasına kadar,

• Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında 15.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar,

• Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler hakkında 25.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar,

• Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 50.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar,

  idari para cezası verilir.

Bu nedenle en ufak bir kişisel veri işleyen kişilerin bu alanda uzman avukatlar tarafından Kişisel Verilerin İşlenmesi Kanunu uyarınca gerekli olan belgelerin hazırlanması için danışmanlık hizmeti alması gerekmektedir. 2025 yılı itibarıyla KVKK ve VERBİS yükümlülükleri daha sıkı denetlenmektedir.

Ayrıntılı bilgi için; sitemizde yer alan iletişim numarasından bize ulaşabilirsiniz.